Bakırköy Ruh SaÄŸlığı ve Sinir Hastalıkları Hastanesi 13. Psikiyatri KliniÄŸi Åžefi Doç. Dr. Kemal Sayar, özgüven eksikliÄŸinin ve öğrenilmiÅŸ çaresizliÄŸin Türkiye’de yaratıcı fikirlerin geliÅŸmesine en büyük engel olduÄŸunu söyledi. Sayar, Türkiye’de yeterince yenilikçi düşünce ve giriÅŸimci fikrin geliÅŸmediÄŸini savundu. ”Özgüven eksikliÄŸi ve öğrenilmiÅŸ çaresizliÄŸin Türkiye’de yaratıcı fikirlerin geliÅŸmesine en büyük engel” olduÄŸunu ifade eden Sayar, ”Birey ilk çocukluk yıllarından itibaren hem ailede hem de okulda etkisiz, güçsüz olarak yetiÅŸtirilmektedir. Kuralları büyükler koyar, çocuklar ne yaparlarsa yapsınlar bu durumu deÄŸiÅŸtiremezler. Bu da onları sessiz ve derinden ilerleyen bir çaresizliÄŸe itmektedir” dedi. Sayar, ailenin çocuk yetiÅŸtirme tutumunun yaratıcı fikir açısından önemli olduÄŸunu belirtip, ÅŸunları söyledi:

HEP BÄ°RÄ°NÄ°N ELÄ°NÄ° TUTACAK
‘Türkiye’de aileler otoriterdir. Uyulması gereken pek çok kural vardır. Mesela, yemek yemeyi öğrenirken anneler çocuÄŸun eline kaşığı veremez bir türlü. Aradan oldukça zaman geçtikten sonra çocuk kendi kaşığını tutabilir. Oysa bugün biliyoruz ki bebeklikten itibaren çocuk dış dünyayla iliÅŸki içindedir, olayların farkında olur. Kendi kaşığını bile tutmasına izin verilmediÄŸinin farkındadır. Çocuklar, yolda da serbestçe yürütülmez. Hep birinin elini tutmak, ona bağımlı olmak zorundadırlar. ÇoÄŸu zaman, gördükleri ilginç bir hayvanın, nesnenin peÅŸinden koÅŸamazlar. ÇoÄŸu aile çocuÄŸunun anlattıklarını dinlemez ya da dinler ama önemsemez.

HAYALLERE GEÇİT YOK
Hayal kurmak yaratıcılığa giden önemli bir yoldur ancak çocukların bu ülkede ne kadar hayal kurabildiÄŸi ya da hangi hayalleri kurduÄŸu çok şüpheli bir konudur. Ailede böyle yetiÅŸtirilen bir çocuk okula gittiÄŸinde daha büyük bir hiyerarÅŸiyle karşılaşır.” Sayar, okulların bireylerin büyük sosyal topluluklarla ilk karşılaÅŸtığı, aile dışında yeni bir ortam görerek fikirlerinin farklılaÅŸtığı bir çevre olduÄŸuna dikkati çekerek, şöyle devam etti: ”Çocukların yaratıcılığına katkısı olduÄŸu düşünülmektedir. Ne var ki böylesine bir hiyerarÅŸik düzende, öğretmenler ve okul yönetiminin büyük çoÄŸunluÄŸunun zaten bütün kuralları belirleyip çocuÄŸa bir ÅŸeyler yaratmak için fırsat, zaman, yer bırakmadığı, bırakamadığı bir düzende, çocuklar yenilikçi fikirlerden giderek uzaklaÅŸmaktadırlar. Yaratıcılığı deestekeleyen en bilimleri dersleridir. Türkiye’de pek çok okulun fen laboratuvarı bulunmamaktadır, olsa da malzeme sıkıntısı yaÅŸanmaktadır. Okullarda en çok vurgulanan temalardan biri geleceÄŸin çocukların ve gençlerin elinde olduÄŸudur, ancak pek çok kez olumsuz geri bildirim alırlarhayallerine önem verilmemektedir” dedi.