Alan seçimi sıkıntısından dolayı gelen öğrenciye verilebilecek rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri;

(Uyarı: Hiçbir vak a ya tek bir yöntemle ne kadar benzer olursa olsun çözülemeyececktir. Burada sunulan fikir, düşünce veya yöntemler, fikir vermek ve yol gösterici olması bakımından değerlendirilmelidir. Buradaki fikir, düşünce veya yöntemler aynen yada benzer şekilde kullanılmasından doğabilecek problemler için AktuelPDR yada yazar hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Ayrıca bu konunun gelişimine katkı sağlamak için yorumlar bölümünü kullanabilirsiniz.)

1. Aile yada çevre muhtemelen alan seçiminde baskı yapıyor olabilir. Böyle bir durumun yaşanıp yaşanmadığını anlamak için “Ailen yada çevrende alan seçimi konusunda seni yönlediren birileri var mı?” yada (yada devamında) “Ailen ve çevren alan seçimi konusunda ne düşünüyor?” şeklinde konu irdelenmelidir. Netice itibariyle eğer böyle bir sorun ile karşı karşıya kalınmış ise kendisinin bu konudaki etkilenme düzeyini anlamaya çalışmak gerekir. Bunu da “Ailen ve çevren bu şekilde düşünmesine karşılık sen bu durumu nasıl değerlendiriyorsun?” şeklinde irdelenebilir. Konu verilen cevaba göre bu noktadan sonra uzayabilir. Bu noktada netice olarak öğrenci alan seçiminde asıl sorumlu olduğu sonucuna varılabilmelidir(Hayatını etkileyeceği önemli bir karar olduğu tekrar hatırlatılmalıdır). Öğrencide üzerinde durulması gereken bir diğer husus ise, aile yada çevre alan seçimi konusunda baskı yapmıyor olsa idi kendisi ne şekilde düşünür ve karar verirdi. Burada ki püf nokta ailenin sorumluluğu ile öğrencinin sorumluluğunu ortaya açıkça koyabilmektir.

2. Öğrencinin lise 1 , ve ill ve ortaokulda başarılı – başarısız, zayıf – güçlü, ilgili – ilgisiz, yetenekli – yeteneksiz ders ve alanları ortaya konulmalıdır. Öğrenci ile birlikte değerlendirilmelidir.

3. İlgi duyduğu meslekler var ise bu konuda nasıl araştırma yaptığı öğrenilmeli, neler bildiği araştırılmalıdır.

4. Akademik Benlik Kavramı Ölçeği ( ABKÖ ) , mesleki eğilim envanteri vb ölçme, değerlendirme araçları etkin bir şekilde kullanılmalıdır.

5. Arkadaş ilişkileri gözden geçirilmelidir. Muhtemel bir arkadaş ilişkisine dayalı alan seçimi hatasının önüne geçilmesi açısından önemli bir yaklaşım olacaktır.

6. Gerek ölçme araçları, gerekse kendisi hakkında verdiği bilgiler, yada çevreden topladığınız bilgiler ile öğrencinin kişilik yapısı değerlendirilmelidir. Duygusal olup olmadığı, sevdiği ortamlar, ilişkide olduğu kişilik yapıları, iletişim biçimi, atılgan-çekingen olup olmadığı vb öğrenci hakkında bir çok değerlendirmeyi yapmak kendi farkında lığını artıracak , dolayısıyla meslek seçerken meslek özellikleri ile kişilik özellikleri arasında ilişkiye dikkat etme duyarlılığı geliştirecektir.

7. Aile ile görüşme yapmak öğrenci üzerinde varsa aile baskısını giderecektir.

8. Tüm yapılan bu çalışmalardan sonra artık kararı öğrencinin kendi vermesi gerektiği ayrıca hatırlatılmalıdır. Öğrenci sizin onun adına alan seçmenizi isteyebilir. Bu konuda kendisine doyurucu bilgi verdikten sonra bu talebini değiştirecektir. Eğer siz onun adına alan seçerseniz tüm hayatı boyunca sorumluluğu üzerinize aldığınızı unutmamanız gerekir.

9. Alan seçimi konusunda gerek görüldükçe yeni yaklaşımlar ve maddeler ekleyeceğimiz için bu bilgi dinamik bir bilgi olma özelliği taşımaktadır.

10. Sizde katkı yapmak isterseniz yorum yazmanız yeterlidir.

Derleyen
Özkan EMİROĞLU
Psiko. Dan ve Rehberlik Öğretmeni